Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Thời gian đọc: 0
Chữa Lành Đứa Trẻ Bên Trong Bạn

CHỮA LÀNH ĐỨA TRẺ BÊN TRONG BẠN

Nhà xuất bản Lao động

175 Giảng Võ - Đống Đa - Hà Nội

Tel: (024) 3851 5380

Fax: (024) 3851 5381

Website: www.nxblaodong.com.vn

Công ty Cổ phần Sách Thái Hà

119 C5 Tô Hiệu - Cầu Giấy - Hà Nội

Tel: (024) 3793 0480

Fax: (024) 6287 3238

Website: www.thaihabooks.com

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Giám đốc - Tổng biên tập: Võ Thị Kim Thanh

Biên tập viên: Lê Thị Hằng

Trình bày: Vi Xuân

1

Sửa bản in: Mẹ Ong Bông

Thiết kế bìa: Ngọc Mai

Original title: Healing the Child Within.

Discovery and Recovery for Adult Children of

Dysfunctional Families (Recovery Classics Edition)

Reprinted in 1989, 2006

Copyright © 1987 Charles L. Whitfield

All rights reserved

Published under arrangement with Health

Communications Inc., Deerfield Beach, Florida,

U.S.A.Vietnamese language rights handled by

Montreal-Contracts/The Rights Agency.

Bản quyền tiếng Việt © 2017, Công ty Cổ phần Sách

Thái Hà.

Không phần nào trong cuốn sách này được sao chép

2

hoặc chuyển sang bất cứ dạng thức hoặc phương tiện

nào, dù là điện tử, in ấn, ghi âm hay bất cứ hệ

thống phục hồi và lưu trữ thông tin nào nếu không

có sự cho phép bằng văn bản của Công ty Cổ phần

Sách Thái Hà.

Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia

Việt Nam

Whitfield, Charles L.

Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn : Quá trình khám

phá và phục hồi dành cho những người trưởng thành

gặp thương tổn từ gia đình / Charles L. Whitfield ;

An Vi dịch. - H. : Lao động ; Công ty Sách Thái

Hà, 2017. - 252tr. ; 24cm

Tên sách tiếng Anh: Healing the child within :

Discovery and recovery for adult children of

3

dysfunctional families

ISBN: 9786045982709

Rối loạn tâm lí 2. Điều trị 3. Phục hồi 616.89 -

dc23LDH0172p-CIP

In 2.000 cuốn, khổ 15 x 23cm tại Công ty TNHH In

Thanh Bình, địa chỉ: Số 432

đường K2 phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, Hà

Nội. Số đăng ký KHXB:1867-

2017/CXBIPH/04-120/LĐ. Quyết định xuất bản số:

715/QĐ-NXBLĐ cấp ngày

19/7/2017. In xong và nộp lưu chiểu năm 2017.

MỤC LỤC

Lời tựa 7

Lời nói đầu 19

Chương 1: Khám phá Đứa trẻ nội tâm 25

4

Chương 2: Nền tảng của khái niệm “Đứa trẻ nội

tâm” 31Chương 3: Đứa trẻ nội tâm là gì? 37

Chương 4: Sự đè nén Đứa trẻ nội tâm 49

Chương 5: Những hoàn cảnh gia đình đè nén Đứa trẻ

nội tâm 59

Chương 6: Cơ chế của sự hổ thẹn và cảm nhận tiêu

cực về bản thân 87

Chương 7: Vai trò của sự căng thẳng:

Rối loạn sau sang chấn tâm lý 107

Chương 8: Làm thế nào để chữa lành Đứa trẻ nội

tâm? 115Chương 9: Giải quyết các vấn đề cốt

lõi 127Chương 10: Nhận diện và trải nghiệm cảm

xúc 141Chương 11: Quá trình đau buồn 153

Chương 12: Duy trì trải nghiệm đau buồn:

chấp nhận mạo hiểm và chia sẻ câu chuyện ký

5

ức 167Chương 13: Sự chuyển đổi 185

Chương 14: Hợp nhất 203

Chương 15: Vai trò của tâm linh 213

Phụ lục: Ghi chú về các phương pháp phục hồi 235

Tài liệu tham khảo 239

LỜI TỰA

Tôi cảm thấy vô cùng vinh dự khi được viết lời tựa

nhân

dịp tái bản cuốn sách kinh điển Chữa lành đứa trẻ

bêntrong bạn.

Là người tiên phong trong lĩnh vực phục hồi sau

sang chấn

tâm lý, từ năm 1995 bác sĩ Charles Whitfield – tác

giả của cuốn

sách đã được giới chuyên môn bầu chọn là một trong

6

những

bác sĩ giỏi nhất nước Mĩ. Sự uyên bác cũng như

những con

chữ dưới ngòi bút của ông đã chạm tới trái tim của

hàng triệu

độc giả và mang tới cho họ một món quà vô cùng quý

giá -

niềm hi vọng. Xuyên suốt sự nghiệp của mình, bác

sĩ Whitfield

đã hào phóng chia sẻ những nghiên cứu – cũng như

nhữngkinh nghiệm y học mà ông tích lũy được trong

suốt cuộc đời

mình với những chuyên gia và nhiều bệnh nhân đang

trongquá trình phục hồi. Việc hơn 75 tác giả đã

từng trích dẫn thông

7

tin từ tác phẩm này chính là thước đo cho tầm quan

trọng của

cuốn sách trong kho tàng kiến thức và kinh nghiệm

của lĩnh

vực phục hồi sau chấn thương tâm lý.

Trong vòng 20 năm kể từ khi Chữa lành đứa trẻ bên

trong bạn được xuất bản lần đầu tiên, chúng ta đã

có những

bước tiến đáng kể trong việc thấu hiểu những ảnh

hưởng của

chấn thương tâm lý đến tâm trí của con người.

Chính cuốn sách

này đã có cống hiến lớn lao cho sự khai trí đó,

nên hiển nhiên

là nó đã trở thành cuốn sách bán chạy nhất. Bác sĩ

8

Whitfield đã

miêu tả “Đứa trẻ nội tâm” như là “phần con người

luôn sống

động, tràn đầy năng lượng, sáng tạo và thỏa mãn

của chúng ta”.

Khi phần con người này không được nuôi dưỡng trọn

vẹn, một cái Tôi giả sẽ xuất hiện và lớn dần lên.

Để hiểu và thoát ra khỏi cái bẫy ảo tưởng này, bác

sĩ Whitfield đã nhấn mạnh vào ba điểm chính: hậu

quả của việc bị bạo hành và bỏ mặc trong thời thơ

ấu; kể lại câu chuyện của bản thân như là chìa khóa

quan trọng cho quá trình phục hồi khỏi những tác

động gây tổn hại do bị ngược đãi và thờ ơ trong

thời thơ ấu gây ra; và quá trình phục hồi 12 bước

dựa trên nền tảng tâm linh sẽ hữu ích trong việc

9

chữa lành Đứa trẻ nội tâm như thế nào.

Bạo hành và bỏ mặc trẻ em

Cuộc sống sẽ thế nào nếu chúng ta thiếu mất những

kĩ năng xây dựng và gìn giữ những mối quan hệ thân

thiết, an toàn cho riêng mình? Cuộc sống sẽ thế nào

nếu chúng ta không có khả năng quan tâm tới người

khác, không biết ăn năn, đồng cảm và yêu thương?

Việc xây dựng những mối quan hệ tình cảm lành mạnh

có liên quan tới sự phát triển của nhiều khu vực

não bộ riêng biệt trong những năm đầu đời. Những

chấn thương tâm lý xuất hiện lặp đi lặp lại sẽ làm

gián đoạn quá trình phát triển lành mạnh của một

đứa trẻ, điều này sẽ khiến phản xạ “chiến đấu, chạy

trốn hoặc tê liệt” của trẻ trở nên mất kiểm soát.

Tình trạng này thường được gọi là hội chứng rối

10

loạn căng thẳng sau sang chấn tâm lý, và sẽ được

bác sĩ Whitfield thảo luận kỹ trong Chương 7. Sự

phát triển đầy đau khổ và khiếm khuyết của một

người khi còn nhỏ cũng có thể dẫn tới những khó

khăn trong việc cảm nhận niềm vui và hạnh phúc khi

trưởng thành. Trong cuốn sách này, bác sĩ Whitfield

đã cho chúng ta thấy sự phổ biến của những hành vi

ngược đãi trẻ em trong những gia đình không êm ấm

và miêu tả rất nhiều vỏ bọc của các chấn thương

Lời tựa 9

tâm lý. Chẳng hạn, các nghiên cứu mới đây đã cho

thấy, việc trẻ nhỏ phải chịu đựng các hành động thờ

ơ và ngược đãi về mặt tinh thần có mức độ hủy hoại

sự phát triển của các bé tương đương với các hành

động bạo hành thân thể hay tình dục khác.

11

Bác sĩ Whitfield lý giải rằng: “Trong khi có những

loại hành

ngược đãi để lại tổn thương dễ dàng nhận thấy cho

trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ như bạo hành thân thể hay

xâm hại tình dục công khai, một số hình thức khác

lại rất khó xác định. Các hình thức đó có thể bao

gồm: bạo hành thân thể mức độ nhẹ tới trung bình,

bạo hành tình dục ngầm hoặc ít dấu hiệu để nhận ra,

ngược đãi tình cảm và tâm thần, bỏ bê trẻ, thờ ơ

hay cản trở sự phát triển tinh thần hoặc tâm linh.”

Khả năng bộc lộ cảm xúc cũng như thể hiện các mức

độ kiểm soát cảm giác và hành vi của trẻ đã được

hình thành ngay từ năm đầu đời của bé. Và cũng

chính trong giai đoạn phát triển quan trọng này,

chúng ta học cách kết nối với chính mình và với

12

những người khác.

Hợp nhất câu chuyện ký ức

Câu chuyện của chúng ta có thể nói với chúng ta

nhiều điều về bản thân mình. Vậy tại sao việc kể

lại câu chuyện của chính mình lại quan trọng đến

thế? Dù câu trả lời không hề đơn giản, thì các nhà

nghiên cứu và các bác sĩ vẫn đang dần dần tìm thấy

những mảnh ghép cho bức tranh toàn cảnh này. Như

bác sĩ Whitfield đã khẳng định: “Chúng tôi bắt đầu

tìm ra được mối liên hệ giữa hành vi con người

trong hiện tại với những sự kiện đã xảy ra thời thơ

ấu. Ngay khi chia sẻ câu chuyện của mình, chúng ta

bắt đầu thoát ra khỏi vị thế của một nạn nhân, hay

một kẻ luôn chịu đày đọa, hay của những hành động

cưỡng chế tái hiện.”

13

10 Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn

Nghiên cứu đã chứng minh rằng, không phải những sự

kiện tuổi thơ, mà chính là việc có thể diễn giải

được cách chúng ta hành động hay không hành động

trong sự kiện đó mới là yếu tố quan trọng nhất. Nói

cách khác, một câu chuyện cá nhân được kể trọn vẹn

giúp ta hợp nhất được cả cảm xúc và lý trí. Như

bác sĩ Whitfield đã nói: “Chia sẻ câu chuyện của

mình là một hình thức kì diệu giúp chúng ta khám

phá và chữa lành Đứa trẻ nội tâm”. Hành động đơn

giản đó buộc não bộ phải thực hiện nhiều nhiệm vụ

cùng lúc, bao gồm việc kết hợp cảm xúc, hành vi, ý

thức và cảm giác. Trong quá trình đó, ta sẽ xác

định và sắp xếp lại những sự kiện đã xảy ra trong

cuộc sống, hành vi và cảm xúc của mình từ một cái

14

nhìn bao quát, hiểu biết và lành mạnh hơn.

Quá trình hợp nhất này sẽ hiệu quả nhất khi ta

thực hiện ở những nơi an toàn, chẳng hạn như: những

buổi trị liệu tâm lý theo nhóm và cá nhân, các

buổi họp mặt của nhóm tương trợ, viết nhật kí, hay

chỉ đơn giản là dốc bầu tâm sự với một người bạn

thân. 50 năm nghiên cứu đã trôi qua và một trong

những phát hiện vững chắc nhất được công bố là: Sự

an toàn và chất lượng của một mối quan hệ trị liệu

là yếu tố tiên đoán chính xác nhất cho thành công

của quá trình điều trị. Với nền tảng này, bác sĩ có

thể giúp bệnh nhân tìm ra ý nghĩa trong các câu

chuyện cuộc đời của họ thông qua những không gian

an toàn mà ở đó người bệnh sẵn sàng mạo hiểm rũ bỏ

tâm lý phòng thủ không lành mạnh để vượt qua nỗi

15

đau và lắng nghe tiếng nói khích lệ từ sâu thẳm nội

tâm của mình, đồng thời khám phá những nhận thức

mới mẻ về bản thân và thế giới xung quanh họ. Một

số người gọi trải nghiệm này là khoảnh khắc “à ra

thế” – hay “hạnh ngộ”. Họ thấy gắn bó với bản thân

nhiều hơn, cảm thấy được nối kết và hợp nhất hơn,

bớt tâm lý tự vệ hơn. Tất cả những biểu hiện đó đều

là dấu hiệu của sự tăng trưởng nội lực.

Lời tựa 11

Các Phật tử thường miêu tả bản ngã như một củ hành

tây với lớp vỏ trùng trùng, mà mỗi lớp đều là một

chương mới của cuộc đời để ta khám phá và hợp nhất.

Bác sĩ Whitfield giải thích rằng: “Khi chúng ta

thay đổi bản thân, chúng ta bắt đầu hợp nhất và đưa

sự thay đổi đó vào cuộc sống hàng ngày. Sự hợp

16

nhất

đây nghĩa là hiểu được sự toàn vẹn từ những mảnh

riêng biệt”. Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa sự hợp

nhất với hạnh phúc của mình là điều vô cùng quan

trọng. Bộ não của chúng ta càng được hợp nhất thì

sẽ càng tinh vi và khỏe mạnh hơn, như minh họa

trong câu chuyện dưới đây:

Marcus lớn lên trong một gia đình có cha là kẻ

nghiện rượu. Ông ta thường xuyên dùng thắt lưng da

để đánh đập con trai mỗi khi say. Khi được 12 tuổi,

Marcus quyết định rằng anh sẽ không bao giờ cho

phép ai làm tổn thương mình thêm nữa và tuyên bố

rằng: “Kẻ nào dám đụng đến tôi, tôi sẽ đánh hắn nhừ

tử”. Mặc dù Marcus có khá nhiều bạn nhậu, anh

thường xuyên dính vào mâu thuẫn với những người đàn

17

ông có quyền lực, như sếp, thầy giáo, cảnh sát nam

và cả những nhà trị liệu nam giới. Khi được hỏi,

anh nói rằng: “Tôi cảm giác như có một người nào

khác đang ở bên trong và điều khiển tôi, điều này

khiến tôi không thể kiểm soát nổi bản thân mình

nữa.” Trong quá trình điều trị, Marcus quả thực rất

khó khăn trong việc kiểm soát và diễn giải cảm xúc

của mình. Anh đã miêu tả cơn giận dữ của mình là

“Hoặc là tất cả hoặc không gì cả - hoặc là tôi cảm

thấy quá nhiều, hoặc là tôi không cảm thấy gì hết.”

Phần lớn ngôn ngữ của não bộ được biểu hiện thông

qua cảm xúc, nhưng Marcus thậm chí còn không thể

gọi tên hay điều khiển tốt cảm xúc của mình. Chúng

tôi coi khó khăn này là vấn đề của việc hợp nhất và

18

Marcus cần một vài kĩ thuật trị liệu để giúp bản

thân giải quyết vấn đề. Đầu tiên, anh cần nhận

12 Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn

biết được cảm xúc đó, tiếp theo diễn giải rồi phản

hồi lại một cách kịp thời và hiệu quả – Một chương

trình phục hồi có thể hỗ trợ anh luyện tập tất cả

các bước này. Sau đó tập thiền có thể làm thay đổi

cách não bộ vận hành, chẳng hạn như: thiền chánh

niệm giúp tái tạo năng lượng tinh thần và cảm xúc,

cũng như thôi thúc chúng ta có thái độ và phản hồi

với cuộc sống theo cách thức mới mẻ, tích cực hơn.

Cuốn sách mà các bạn đang cầm trên tay sẽ giới

thiệu chi tiết từng bước để đạt được những kĩ năng

phục hồi này.

Đối với những đứa trẻ như Marcus, việc phải lớn

19

lên trong môi trường gia đình không êm ấm kích

thích phần cuống não phát triển và hoạt động mạnh

hơn bình thường. Đây là nơi cư ngụ của các hệ thống

phản ứng căng thẳng và chỉ cần một kích thích nhỏ

thôi cũng dẫn đến cảm giác sợ hãi, lo lắng, giận

dữ, thịnh nộ và hành xử bốc đồng. Những tổn thương

liên tiếp xuất hiện ở thời thơ ấu cũng có thể dẫn

tới các khó khăn trong việc sử dụng kỹ năng đồng

cảm, giải quyết vấn đề, hay khả năng tư duy trừu

tượng và khái quát. Hơn nữa, những người như Marcus

dễ “đọc” nhầm ngôn ngữ cơ thể của người khác, tỉ

dụ như nét mặt, ước tính quá mức sự đe dọa, dẫn tới

việc anh ta không có khả năng kiểm soát và điều

chỉnh những nỗi đau cảm xúc của mình. Thử tưởng

tượng xem điều gì sẽ xảy ra nếu trong giai đoạn đầu

20

của quá trình phục hồi, anh phải trải qua một tình

huống làm gợi nhớ đến những kí ức đau thương của

tuổi thơ. Ví dụ, khi làm việc, nếu người quản lý

của Marcus là nam giới và người đó giận dữ với anh,

thì não bộ của Marcus sẽ nhận ra và tiến vào trạng

thái “chiến đấu hoặc chạy trốn”, rồi bùng phát một

cơn giận dữ khác.

Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn miêu tả 14 vấn đề

cốt lõi trong việc phục hồi sau chấn thương tâm lý,

trong đó có vấn đề về sự kiểm soát và mất kiểm

soát. Với Marcus và rất nhiều người khác, nỗi sợ sẽ

mất đi sự kiểm soát này khiến họ có hành vi tự

Lời tựa 13

hủy hoại bản thân. Trong quá khứ, những người nam

giới có quyền lực đã nói với Marcus rằng họ sẽ chấm

21

dứt quá trình điều trị, sa thải, tống anh vào tù

hay trừng phạt anh theo nhiều cách khác nhau. Nhưng

những phản ứng kiểu này chỉ càng củng cố thêm cho

nhận thức của Marcus rằng khi anh cho phép những

loại người này lại gần đồng nghĩa với việc cho phép

họ làm tổn thương mình. Tuy nhiên, khi được ở

trong môi trường trị liệu an toàn, Marcus dần dần

học cách phá bỏ lối mòn nhận thức về thất bại đầy

bất lực này. Anh ấy có thể bắt đầu học cách tự điều

chỉnh và trấn an bản thân. Quá trình chuyển đổi

này sẽ được thảo luận chi tiết hơn trong những

chương sau.

Mối quan tâm hàng đầu của quá trình trị liệu tâm

lý bao gồm nhiệm vụ hợp nhất (tác động tới) tình

cảm và tư duy (nhận thức) để phát triển nội tâm.

22

Marcus gặp khó khăn trong việc gọi tên và xử lí

những cảm xúc của mình. Vậy câu hỏi cần đặt ra là:

Làm thế nào để anh ấy có thể thúc đẩy hiệu quả nhất

quá trình cân bằng và hòa hợp những cảm xúc ấy?

Trong hàng thế kỉ qua, chúng ta vẫn luôn sử dụng

hình thức kể chuyện để gửi gắm mọi loại thông tin

khác nhau trong cuộc sống, từ khía cạnh tinh thần,

cảm xúc cho đến thể chất. Chúng ta có thể tích hợp

và xoa dịu cơ thể cũng như não bộ đang bị rối loạn

căng thẳng thông qua việc chia sẻ câu chuyện của

mình với bác sĩ trị liệu hay với nhóm trị liệu.

Phương pháp cân bằng và tích hợp này có thể đem lại

những cái nhìn mới và tích cực hơn cho người bệnh.

Như với Marcus, thông qua việc kể chuyện, anh sẽ

học cách tách bản thân ra khỏi những phản ứng giận

23

dữ, những phản xạ tự vệ hằn sâu từ thời thơ ấu vốn

luôn gây cho anh rắc rối. Đối với trí não của một

đứa trẻ 12 tuổi thì cách phản ứng đó có lẽ là chiến

lược sinh tồn hiệu quả nhất để tự vệ. Còn giờ đây,

với quá trình giới thiệu các kĩ thuật tự trấn an

bản thân như gọi tên và định hình lại cảm xúc cùng

thiền định, bộ não của anh có thể

14 Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn

bắt đầu học cách thư giãn trong những tình huống

thường gây kích động cơn giận.

Đây chính là phương pháp tích hợp mà bác sĩ

Whitfield sẽ giới thiệu trong cuốn sách kinh điển

này. Để trở thành một bản thể toàn vẹn đồng nghĩa

với việc nhận ra rằng - chúng ta hoàn

toàn có khả năng vừa đạt được sự yên bình trong

24

tâm trí vừa thấu hiểu được bản thân lẫn những người

xung quanh.

Quá trình phục hồi 12 bước

dựa trên nền tảng tâm linh

Như bác sĩ Whitfield đã viết: “Theo định nghĩa

ngắn gọn nhất – tâm linh nhấn mạnh vào mối quan hệ

của chúng ta với cái Tôi, với con người xung quanh

và với vũ trụ.”

Con người vẫn có thể có đời sống tâm linh mà không

nhất thiết phải theo một tín ngưỡng nào. Sự duy

linh giúp chúng ta học được đức tính khiêm tốn, nội

lực, cảm nhận về ý nghĩa và mục đích cuộc sống,

bao dung với bản thân và với những người khác, sự

hòa hợp, bình an, lòng biết ơn và sự tha thứ.

Mối quan hệ giữa thiền định và tâm linh đã được

25

ghi chép rõ ràng - cả hai đều giúp con người cảm

nhận trạng thái giải thoát khỏi thực tại và tiến

vào cảnh giới vượt ra ngoài không gian và thời

gian. Tâm linh và chữa bệnh liên kết chặt chẽ với

nhau. Theo quan điểm thông thường, tâm linh có vai

trò như một nguồn sức mạnh giúp thúc đẩy quá trình

hồi phục. Đối với những người vô thần hoặc những

người theo thuyết bất khả tri1, các kĩ thuật thiền

định chính là biện pháp thay thế rất hữu hiệu.

Lời tựa 15

Có rất nhiều cách để nâng cao đời sống tâm linh.

Đối với Marcus, điều vô cùng quan trọng đối với anh

ấy lúc này có lẽ là việc thực hiện chương trình

phục hồi 12 bước dựa trên tâm linh và gắn kết với

những người có đời sống tâm linh phong phú. Học

26

cách trân trọng những giây phút tâm linh trong cuộc

đời của mình cũng rất quan trọng với anh. Sống một

cuộc sống có ý nghĩa và gắn kết sẽ làm tăng cảm

giác thỏa mãn và giảm dần sự cô lập, trống trải

cũng như tổn thương mà anh đang cảm thấy.

Bác sĩ Whitfield giải thích rằng: “… có lẽ chúng

ta bắt đầu nhận ra rằng hạnh phúc không phải là thứ

chúng ta đạt được, mà hạnh phúc, bình yên hay

thanh thản là trạng thái tự nhiên của chính ta. Ẩn

sâu dưới tầng tầng lớp lớp những cảm xúc và trải

nghiệm của chúng ta, phía sau những mâu thuẫn của

nội tâm, là nơi sự thanh thản vốn luôn ngự trị.”

Ngay từ lần đầu tiên được xuất bản vào năm 1986,

Chữa lành đứa trẻ bên trong bạn đã được đánh giá là

một cuốn sách đi trước thời đại. Trải qua 20 năm,

27

những giá trị mà nó cung cấp vẫn còn phù hợp cho

tới ngày hôm nay và tôi tin rằng Chữa lành đứa trẻ

bên trong bạn sẽ luôn là cuốn sách nền tảng trong

lĩnh vực tâm lý học về chấn thương và phục hồi tâm

lý. Xin mời quý độc giả thưởng thức cuốn sách này,

hi vọng các bạn sẽ tìm thấy những chân lí và sự

chữa lành cho riêng mình.

Thạc sĩ, Tiến sĩ Cardwell C. Nuckols

Thuyết bất khả tri (Tiếng Anh: agnosticism) là

quan điểm triết học cho rằng tính đúng hay sai của

một số tuyên bố nhất định - đặc biệt là các tuyên

bố thần học về sự tồn tại của Chúa Trời hay các vị

thần - là chưa biết và không thể biết được hay

không mạch lạc.

Cuốn sách này được dành tặng

28

cho mỗi đứa trẻ trong chính chúng ta.

29

Hướng dẫn đọc sách: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát